Γεννήθηκε το 1889 στο Λονδίνο και έκανε τα πρώτα του
καλλιτεχνικά βήματα σε ηλικία 5 ετών όπου και πρωτοεμφανίστηκε στη σκηνή του
θεάτρου. Στα χρόνια που ακολούθησαν δούλεψε σε περιοδεύοντες θιάσους μαζί με
τον αδερφό του Σίντει.
Η
μεγάλη ευκαιρία δεν άρχισε να έρθει. Το 1913 μετά από πρόσκληση πήγε στο Λος Άντζελες
των Η.Π.Α. Εκεί δημιούργησε τον διασημότερο κωμικό τύπο του κωμικού ηθοποιού,
του «Σαρλό». Βασικά χαρακτηριστικά του φανταστικού αυτού χαρακτήρα: Το άκομψο
ντύσιμο, το ιδιόρρυθμο βάβισμά του και οι αστείες γκριμάτσες του.
Το
1918 ίδρυσε στο Χόλυγουντ τη δική του
Το
1952 κατηγορήθηκε για τα αριστερά του φρονήματα και εγκατέλειψε τις Η.Π.Α λόγω της άρσης της βίζας του από το αμερικανικό
υπουργείο δικαιοσύνης.
Για
την προσφορά του στον παγκόσμιο κινηματογράφο, τιμήθηκε με το παράσημο της Λεγεώνας
Τιμής και με τον τίτλο Ευγενείας από την Βασίλισσα Ελισάβετ. Το 1972 επέστρεψε στις
Η.Π.Α για πρώτη φορά μετά το 1952, προκειμένου να παραλάβει το ειδικό Τιμητικό
Όσκαρ για τη συνεισφορά του στην έβδομη τέχνη, κερδίζοντας το μεγαλύτερο σε
διάρκεια χειροκρότημα της ιστορίας των βραβείων Όσκαρ. Το
Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου τον έχει κατατάξει δέκατο στη λίστα με
τους 25 μεγαλύτερους σταρ όλων των εποχών. Πέθανε το 1977.
«
Ο Μεγάλος Δικτάτωρ»
 |
| Η Αφίσα της ταινίας |
Η
υπόθεση: Ο Τσάρλι Τσάπλιν, υποδύεται έναν διπλό ρόλο σ' αυτήν
την πικρή κωμωδία: τον αρχηγό ενός φασιστικού κράτους ένα πρόσωπο που ξεκάθαρα
αναφέρεται στο Αδόλφο Χίτλερ και έναν αθώο εβραίο κουρέα υπήκοο αυτού του
κράτους. Επίκαιρος όσο ποτέ ο μεγαλύτερος κωμικός όλων των εποχών σκηνοθετεί
μια εύστοχη και πικρή (παρόλα τα χρόνια που περάσαν) αντιπολεμική σάτιρα …
Ο Τσάπλιν άρχισε για
πρώτη φορά να επεξεργάζεται την ιδέα του Μεγάλου Δικτάτορα όταν ένας φίλος του,
ο Άγγλος σκηνοθέτης και παραγωγός Αλεξάντερ Κόρντα, τού ανέφερε ότι η
κινηματογραφική του περσόνα θύμιζε πολύ τον Αδόλφο Χίτλερ. Αργότερα έμαθε
μάλιστα ότι είχαν γεννηθεί με μια εβδομάδα διαφορά, είχαν περίπου το ίδιο ύψος
και βάρος
 |
| Σκηνή από την ταινία (1) |
Πρόκειται για την πρώτη ομιλούσα ταινία του Τσάρλι Τσάπλιν.
Η παραγωγή του φιλμ ξεκίνησε το 1937, όταν λίγοι πίστευαν ότι ο Ναζισμός ήταν
μια τόσο καταστροφική και ολοκληρωτική ιδεολογία , όπως αποδείχθηκε το 1940 που
κυκλοφόρησε η ταινία. Ο ίδιος ο Τσάπλιν δήλωσε ότι αν γνώριζε την πραγματική
έκταση των κτηνωδιών των Ναζί «...δε θα διακωμωδούσε ποτέ τη δολοφονική τους
παράνοια».
Όταν κυκλοφόρησε ο Μεγάλος Δικτάτωρ, ο Χίτλερ απαγόρευσε
την προβολή του σε όλες τις χώρες που συνεργάζονταν με τη Γερμανία ή βρίσκονταν
υπό την κατοχή της, στην Ισπανία μάλιστα προβλήθηκε μονάχα μετά το θάνατο του
στρατηγού Φράνκο, το 1975! Όμως η περιέργεια έσπρωξε το Χίτλερ να εισάγει μια
κόπια, την οποία πρόβαλε όχι μία, αλλά δύο φορές! Δυστυχώς η ιστορία δεν
κατέγραψε τις αντιδράσεις του. Όταν το πληροφορήθηκε ο Τσάπλιν είπε: «Θα έδινα
οτιδήποτε για να μάθω τι σκεφτόταν».
 |
| Σκηνή από την ταινία (2) |
Παρά το μποϊκοτάζ, η ταινία προβλήθηκε μια φορά σε
γερμανικό ακροατήριο. Κάπου στα κατεχόμενα Βαλκάνια, μέλη μιας αντιστασιακή
οργάνωσης αντικατέστησαν την κωμική όπερα, που παιζόταν σε ένα στρατιωτικό
κινηματογράφο, με μια κόπια του Μεγάλου Δικτάτορα που παρέλαβαν από την Ελλάδα.
Έτσι μια ομάδα γερμανών στρατιωτών είχε την ευκαιρία να δει την ταινία. Κάποιοι
από αυτούς εγκατέλειψαν την αίθουσα μόλις συνειδητοποίησαν τι έβλεπαν, ενώ
κάποιοι άλλοι άρχισαν να πυροβολούν την οθόνη.
Υπήρξε υποψήφια για πέντε Όσκαρ: καλύτερης σκηνοθεσίας,
πρωτότυπου σεναρίου, μουσικής, Β' και φυσικά Α' ανδρικού ρόλου για την υπέροχη
ερμηνεία του Τσάρλι Τσάπλιν.
Χαρακτηριστικό απόσπασμα από τον "Μεγάλο Δικτάτορα"
Ο συγκλονιστικός μονόλογος
"Eλπίδα... Συγγνώμη αλλά δε θέλω να γίνω
Αυτοκράτορας -δεν είναι αυτή η δουλειά μου- δε θέλω να κατακτήσω ή να
διοικήσω κανέναν. Θα ήθελα να βοηθήσω τους πάντες, αν είναι δυνατόν,
Εβραίους, Ειδωλολάτρες, μαύρους, λευκούς. Όλοι θέλουμε να βοηθήσουμε ο
ένας τον άλλο, έτσι είναι οι άνθρωποι.
Όλοι θέλουμε να ζήσουμε από την χαρά του
άλλου, όχι από τη δυστυχία του. Δε θέλουμε να μισούμε και να
περιφρονούμε τον άλλο. Σε αυτόν τον κόσμο υπάρχει χώρος για όλους και η
γη είναι πλούσια, μπορεί να παράξει σε όλους.
Ο τρόπος ζωής μπορεί να είναι ελεύθερος και όμορφος.
Η απληστία δηλητηρίασε τις ψυχές των ανθρώπων -έφραξε τον κόσμο με μίσος, μας οδήγησε σε δυστυχία και αιματοχυσία.
Αναπτύξαμε την ταχύτητα αλλά κλειστήκαμε
στους εαυτούς μας. Τα μηχανήματα που μας προσφέρουν αφθονία μας αφήνουν
ανολοκλήρωτους. Η γνώση μας, μας έκανε κυνικούς, η ευφυία σκληρούς και
κακούς. Σκεφτόμαστε πάρα πολύ και αισθανόμαστε ελάχιστα. Περισσότερο από
τα μηχανήματα χρειαζόμαστε ανθρωπισμό. Περισσότερο από την ευφυία
χρειαζόμαστε την ευγένεια και την καλοσύνη. Χωρίς αυτές τις αξίες η ζωή
θα είναι βίαια και τα πάντα θα χαθούν.
Το αεροπλάνο και το ράδιο μας έφεραν πιο
κοντά. H ίδια η φύση αυτών των εφευρέσεων εκλιπαρεί για καλοσύνη,
εκλιπαρεί για καθολική αδερφοσύνη για την ένωση όλων μας. Ακόμα και τώρα
η φωνή μου φτάνει σε εκατομμύρια ανά τον κόσμο, εκατομμύρια
απελπισμένων ανδρών, γυναικών και μικρών παιδιών, θυμάτων ενός
συστήματος που κάνει τους ανθρώπους να βασανίζουν και να φυλακίζουν
αθώους ανθρώπους. Σε αυτούς που μπορούν να με ακούσουν, τους λέω "Μην
απελπίζεστε".
Η δυστυχία που τώρα βρίσκεται πάνω μας,
έχει τις ρίζες της στην απληστία, την πίκρα των ανθρώπων που φοβούνται
την εξέλιξη. Το μίσος των ανθρώπων θα περάσει και οι δικτάτορες θα
πεθάνουν και η δύναμη που πήραν από τους ανθρώπους, θα γυρίσει στους
ανθρώπους και αν και η οι άνθρωποι πεθαίνουν, μέχρι τώρα, η ελευθερία δε
θα καταστραφεί ποτέ.
Στρατιώτες - μην αφήνεστε σε βαρβάρους,
ανθρώπους που σας σκλαβώνουν και σας περιφρονούν - που διοικούν τις ζωές
σας, σας λένε τι να κάνετε, τι να σκεφτείτε και πως να αισθανθείτε, που
σας εκμεταλλεύονται, σας επιβουλεύονται, σας φέρονται σα γομάρια, σα
βορά στα κανόνια.
Μην αφήνεται τους εαυτούς σας σε αυτούς
τους "αφύσικους" ανθρώπους, ανθρώπους-μηχανές, με μυαλά μηχανών και
καρδιές μηχανών. Δεν είσαστε μηχανές. Δεν είσαστε γομάρια. Είσαστε
άνθρωποι. Έχετε ανθρωπιά στις καρδιές σας. Δε μισείτε -μόνο όσοι δεν
έχουν λάβει αγάπη μισούν. Μόνο αυτοί και οι "αφύσικοι". Οι μαχητές δε
μάχονται για τη σκλαβιά, μάχονται για την ελευθερία.
Στο 17ο κεφάλαιο του κατά Λουκά,
αναφέρεται "το βασίλειο του Θεού είναι μέσα στον άνθρωπο" - όχι σε έναν
άνθρωπο, ούτε σε ομάδα ανθρώπων - μα σε όλους τους ανθρώπους - σε εσάς,
τον λαό.
Εσείς ο λαός έχετε τη δύναμη, τη δύναμη
να δημιουργήσετε μηχανές, τη δύναμη να δημιουργήσετε ευτυχία. Εσείς ο
λαός έχετε τη δύναμη να κάνετε τη ζωή ελεύθερη και όμορφη, να κάνετε
αυτή τη ζωή μια υπέροχη περιπέτεια. Έπειτα στο όνομα της δημοκρατίας ας
χρησιμοποιήσουμε αυτή τη δύναμη - ας ενωθούμε όλοι. Ας παλέψουμε για
έναν νέο κόσμο, έναν έντιμο κόσμο που θα δίνει στους ανθρώπους τη
δυνατότητα να εργαστούν, θα σας δώσει το μέλλον και τη μακροημέρευση και
την ασφάλεια. Με την υπόσχεση αυτών των πραγμάτων, οι βάρβαροι ανέβηκαν
στην εξουσία, αλλά λένε ψέμματα. Δεν εκπληρώνουν την υπόσχεσή τους,
ποτέ δε θα το κάνουν. Οι δικτάτορες ελευθερώνουν τους εαυτούς τους αλλά
σκλαβώνουν τον λαό. Τώρα ας παλέψουμε για να εκπληρώσουμε εμείς αυτή την
υπόσχεση. Ας παλέψουμε για να ελευθερώσουμε τον κόσμο, να κάνουμε πέρα
τα εθνικά φράγματα, να κάνουμε πέρα την απληστία, το μίσος και την
μισαλλοδοξία. Ας παλέψουμε για έναν κόσμο λογικής, έναν κόσμο όπου η
επιστήμη και η εξέλιξη θα οδηγήσουν την ανθρωπότητα στην ευτυχία.
Στρατιώτες - στο όνομα της Δημοκρατίας, ας ενωθούμε"!
Απόσπασμα από τη συγκινητική τελετή των Όσκαρ.
Φιλμογραφία:
- · Ο μετανάστης , 1917
- · Το Χαμίνι (The Kid), 1921
- · Μια Γυναίκα από το Παρίσι (A Woman of Paris), 1923
- · Ο Χρυσοθήρας (The Gold Rush), 1925
- · Το Τσίρκο (The Circus), 1928
- · Τα Φώτα της Πόλης (City Lights), 1931
- · Μοντέρνοι Καιροί (Modern Times), 1936
- · Ο μεγάλος Δικτάτωρ (The Great Dictator), 1940
- · Ο κύριος Βερντού (Monsieur Verdoux), 1947
- · Τα Φώτα της Ράμπας (Limelight), 1952
- · Ένας βασιλιάς στη Νέα Υόρκη
https://sites.google.com/site/8dimrethartinschool/tsarli-tsaplin-o-diktatoras
http://www.imdb.com/name/nm0000122/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου